Bezit je bitcoin, ether of een handvol kleinere munten, dan krijg je daar jaarlijks mee te maken in je belastingaangifte. Voor de meeste particulieren valt crypto in box 3, de box voor sparen en beleggen. Dat klinkt overzichtelijk, maar in de praktijk roept het vragen op. Welke datum telt? Welke koers gebruik je? En wat doe je met coins op een buitenlandse exchange of in een eigen wallet?
In dit artikel lees je hoe het systeem werkt en waar je extra op moet letten. Zo voorkom je fouten en weet je wat je invult.
Crypto als overige bezitting
De Belastingdienst ziet cryptovaluta als overige bezittingen in box 3. Je betaalt geen belasting over de koerswinst die je daadwerkelijk maakt. In plaats daarvan rekent de Belastingdienst met een verondersteld, forfaitair rendement over de waarde van je vermogen. Voor overige bezittingen ligt dat percentage hoger dan voor spaargeld. Voor 2024 was het 6,04 procent en voor 2025 5,88 procent. Over dat fictieve rendement betaal je vervolgens het box 3-tarief van 36 procent.
Je betaalt alleen box 3-belasting als je vermogen boven het heffingsvrije vermogen uitkomt. Voor 2024 lag die grens op 57.000 euro per persoon en voor 2025 op 57.684 euro. Heb je een fiscaal partner, dan verdubbelt de grens en mag je het vermogen onderling verdelen.
De peildatum: 1 januari
De belangrijkste datum voor box 3 is 1 januari van het belastingjaar. Alleen de waarde op die dag telt. Kocht je in maart een flinke positie en verkocht je die in november weer, dan zie je daar in box 3 niets van terug. Andersom geldt hetzelfde: zakte je portefeuille in de loop van het jaar sterk in, dan blijft de waarde op 1 januari toch het uitgangspunt.
Dat heeft een opvallend gevolg in een volatiele markt. Stond je crypto op 1 januari hoog, dan betaal je belasting over die hoge waarde, ook als de koers daarna daalde. Dat maakt het des te belangrijker om je stand op de peildatum goed vast te leggen.
Zo bepaal je de waarde
Je moet je crypto opgeven tegen de waarde in het economisch verkeer op 1 januari, omgerekend naar euro’s. In de praktijk gebruik je de koers van het platform waar je de munten aanhoudt, of een algemeen erkende koersbron. Kies een redelijke en consistente methode en gebruik die elk jaar opnieuw. Bewaar een schermafbeelding of export van je saldo en de gebruikte koers, zodat je het later kunt onderbouwen.
Wie zich verdiept in hoe munten zich mogelijk ontwikkelen, vindt op koersverwachting scenario’s per coin voor de komende jaren. Voor je aangifte doen zulke verwachtingen er echter niet toe: daar telt uitsluitend de werkelijke marktwaarde op de peildatum.
Veelgemaakte fouten bij de aangifte
Veel fouten ontstaan doordat bezit verspreid staat over verschillende plekken. Let vooral op de volgende punten:
- Vergeet coins op buitenlandse exchanges niet; ook die horen in je aangifte.
- Tel munten in een eigen hardware- of softwarewallet mee.
- Neem ook gestakete of uitgeleende crypto en tokens in DeFi-protocollen op.
- Reken altijd om naar euro’s op de koers van 1 januari.
- Gebruik niet de aankoopprijs, maar de actuele marktwaarde.
Staking, mining en tegenbewijs
Niet alle crypto-inkomsten vallen vanzelf in box 3. Doe je aan mining of actieve handel op een schaal die verder gaat dan normaal vermogensbeheer, dan kan de Belastingdienst dat zien als resultaat uit overige werkzaamheden of zelfs als onderneming in box 1. Voor de meeste particuliere beleggers met staking of af en toe een airdrop blijft het bij box 3, maar twijfel je, laat het dan toetsen.
Sinds de herziening van box 3 kun je via de zogenoemde tegenbewijsregeling aantonen dat je werkelijke rendement lager was dan het forfaitaire rendement. Was je cryptojaar slecht, dan kan dat gunstig uitpakken. Je moet daarvoor wel alle opbrengsten en waardeveranderingen van je hele box 3-vermogen in kaart brengen, dus een goede administratie is onmisbaar.
Je administratie op orde
Maak er een vaste gewoonte van om rond de jaarwisseling je saldi per platform en wallet vast te leggen. Download jaaroverzichten van exchanges, noteer de gebruikte koersen en bewaar transactiegeschiedenissen. Daarmee kun je niet alleen je aangifte correct invullen, maar ook snel reageren als de Belastingdienst vragen stelt of als je gebruik wilt maken van tegenbewijs.